26 września na polu bitwy pod Wytycznem (lubelskie) odbyły się uroczystości upamiętniające 69. rocznicę ostatniej bitwy zgrupowania Korpusu Ochrony Pogranicza. W obchodach wzięli udział przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP, Marszałka Sejmu, Instytutu Pamięci Narodowej, Biura Bezpieczeństwa Narodowego, władz wojewódzkich samorządowych. Obecni byli kapelani SG różnych wyznań, przedstawiciele organizacji kombatanckich, związków zawodowych i harcerstwa oraz funkcjonariusze Straży Granicznej. Licznie przybyli mieszkańcy okolicznych miejscowości oraz młodzież ze szkół patronackich polskich formacji granicznych, w tym delegacja z Zespołu Szkół Im. KOP z Szydłowca i powiatu szydłowieckiego.

Oprawę uroczystości zapewniła Kompania Reprezentacyjna Straży Granicznej wraz z Orkiestrą Reprezentacyjną SG z Nowego Sącza.

– Bitwa pod Wytycznem na zawsze przeszła do historii. Tu Armia Sowiecka po raz ostatni napotkała opór regularnego wojska polskiego – powiedział podczas uroczystości Komendant Główny Straży Granicznej ppłk SG Leszek Elas. – Naszą obecnością w tym miejscu wyrażamy szacunek dla tych, którzy Ojczyznę ukochali ponad wszystko. Wyrażamy szacunek dla naszej przeszłości, naszej tożsamości, naszej historii, naszej kultury. W końcu września 1939 roku pod Wytycznem dowodzone przez generała Wilhelma Orlika-Rückemanna Zgrupowanie Żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP), którzy od blisko dziesięciu dni wycofywali się po naporem Armii Czerwonej z Kresów w kierunku Polski Centralnej, podjęło próbę przebicia się i połączenia z działającą na Lubelszczyźnie Samodzielną Grupą Operacyjną „Polesie” generała Franciszka Kleeberga. Z powodu przewagi sił sowieckich cel osiągnęli nieliczni.

Wobec braku amunicji oraz skrajnego wyczerpania marszem i walką żołnierzy, generał Rückemann 1 października podjął decyzję o rozwiązaniu Zgrupowania i rozproszeniu oddziałów. Części z nich udało się dotrzeć do SGO „Polesie”, wraz z którą wzięli udział w bitwie pod Kockiem. Część podjęła walkę partyzancką. Wielu dostało się do sowieckiej niewoli kończąc swój szlak bojowy w obozach i katowniach Ostaszkowa, Starobielska i Kozielska.

Korpus Ochrony Pogranicza, który powstał w 1924 roku był elitarną formacją wojskową, której zadaniem była wszechstronna ochrona granicy wschodniej zarówno w zakresie zwalczania przestępczości granicznej, jak i poprzez ochronę ludności cywilnej przed zbrojnymi bandami i zwalczanie dywersantów przysyłanych ZSRR. Na przełomie lipca i sierpnia 1939 roku znaczne siły KOP przeniesione zostały do Polski Centralnej i Zachodniej obsadzając między innymi linie obronne na Helu. Stąd udział „kopistów” w bitwach z Niemcami pod Węgierską Górką i pod Barakiem w Górach Świętokrzyskich. Oficerem KOP był także kapitan Raginis, bohaterski obrońca Wizny - „polskich Termopili”. W 1945 roku, po przejęciu władzy Polsce przez partię komunistyczną, na pół wieku zarówno Korpus Ochrony Pograniczna, jak i bitwa pod Wytycznem zostały skazane na zapomnienie. Straż Graniczna, która powstała w 1991 roku jako spadkobierczyni Korpusu Ochrony Pogranicza, od pierwszych dni działania podjęła wysiłek przywrócenia społeczeństwu pamięci o jednej z najlepszych polskich formacji wojskowych. 29 września 1991 roku opiekę nad kopcem-pomnikiem bitwy pod Wytycznem objął Nadbużański Oddział Straży Granicznej.

http://www.strazgraniczna.pl/wps/portal