Tagi:                                    

Rocznica pierwszego polskiego literackiego Noblisty

Przed 92 laty, 17 listopada 1916 - Henryk Sienkiewicz otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Na polskiej liście nagrodzonych literackim Noblem, znajdują się: Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz i Wisława Szymborska. Sienkiewicz zdobył Nagrodę Nobla jako pierwszy z nich, w 1905 roku. Noblem pisarz został uhonorowany za powieść "Quo vadis".

Uzasadniano wybór tym , iż otrzymał nagrodę za "wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu" i , co podkreślił jeden z członków jury, "rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu". W swoim odczycie podczas odbierania nagrody stwierdził, że pomimo tego ,iż Polska dla wielu jest krajem martwym i pogrzebanym, to jednak dzięki jego nagrodzie dała ona wyraz swojej siły przetrwania i woli zwycięstwa. Autor napisał ją w roku 1896 i prawie od razu stała się bestsellerem tamtejszych czasów i roku 1905, kiedy też ją nagrodzono. Przetłumaczono ją na ponad 200 języków świata, pojawiły się jej ogromne ilości wydań oraz dużo adaptacji filmowych i teatralnych. Padały tę słowa krytyki w stosunku do niej, stwierdzające , że nie dorównywała ona trylogii. Pomimo tego faktu to właśnie ten utwór został uhonorowanym Literacką Nagrodą Nobla. Konstanty Wojciechowski powiedział w 1917 roku, iż ""Quo vadis" jest niepospolitym dziełem sztuki, ale równocześnie hymnem wyśpiewanym na cześć bohaterstwa ducha, miłości ludzi, miłości jako prawa i najwyższego przykazania." A Ewa Szonert, wtórując mu, dodała, że powieść Sienkiewicza "ukazuje wreszcie w przepięknej formie prawdę o tym, że okrucieństwo i zbrodnie, zło i nienawiść nie mogą zapanować nad światem, jeśli przedstawi się im potęga szlachetności, miłości i dobra."

Istotny jest temat powieści, który bliski jest nie tylko jednemu narodowi i jego historii, ale także prawie wszystkim chrześcijanom. Powieść traktuje o prześladowaniach, jakie spadły na pierwszych chrześcijan w starożytnym Rzymie. Pokazał także zderzenie dwóch epok- kończącego się już antyku i rozpoczynającego swój żywot chrześcijaństwa. Ukazanie czasów panowania Nerona, miało na celu nadanie dziełu charakteru uniwersalnego, stworzenie epopei chrześcijańskiej.

Archiwa Szwedzkiej Akademii Literatury potwierdzają fakt, iż nagroda dla polskiego twórcy za "Quo vadis" była spowodowana nie tylko nią samą. Uzasadnienie zawierało stwierdzenie : "za wybitne zasługi jako pisarza epickiego oraz za dumę narodową, dzięki której świat dowiedział się, że Polska jest nadal narodem należącym do wspólnoty państw chrześcijańskich."

Decyzję tę poparł także fakt popularności książki na całym świecie. W momencie kiedy autor odbierał za nią nagrodę ,jej nakłady były prawie milionowe. W trakcie uroczystości wręczenia wyróżnienia, Karl Wirsen powiedział : "Pan Henryk Sienkiewicz jest wiernym synem i wyrazicielem dążeń swego narodu, a jego dzieła cechuje służba ojczyźnie, wierze i cnocie ." Sienkiewicz otrzymał 138 tysięcy koron szwedzkich, z czego od razu 5 tysięcy przeznaczył dla Szweda, który podejmie się popularyzowaniu literatury polskiej.

Następnie odbył się obiad na część Sienkiewicza, w czasie którego pojawiły się dwa wystąpienia po łacinie- jedno Alfreda Jensensa ( to on otrzymał stypendium od Sienkiewicza, w postaci wyżej wspomnianych 5 tysięcy koron) i drugie, ambasadorów Rosji i Prus, którzy złożyli hołd Sienkiewiczowi jako pisarzowi.

Oto fragment z przemówienia Henryka Sienkiewicza :

"Wszystkie narody świata idą w zawody o tę nagrodę, którą otrzymałem. Myślę, że wysoki areopag, który tę nagrodę przyznaje i dostojny monarcha, który ją wręcza, wieńczą nie tylko poetę, ale zarazem i naród, którego synem jest ów poeta."

Jest on jednym z najwybitniejszych polskich twórców powieści i noweli, którego traktuje się co więcej jako jednego z najpoczytniejszych pisarzy w skali światowej. Sienkiewicz urodził się 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej (Podlasie), zmarł zaś 15 listopada 1916 roku w Vavey w Szwajcarii.


Dodaj Komentarz