Dyrektor Centrum Rzeżby Polskiej Jan Gagacki zaprasza na wystawę dokumentującą konkurs na pomnik pod Smoleńskiem. Wystawa, której patronuje Ministerstwo Kultury 14 kwietnia została otwarta i można będzie ją obejrzeć do 10 czerwca br.

Początkowo wystawa miała być otworzona 5 kwietnia jednak na przeszkodzie stanęły nieprzewidziane kwestie natury jak to określono „technicznej”. Biorąc pod uwagę skromny charakter dzisiejszej uroczystości otwarcia, na której zasadniczo informację o przebiegu konkursu i charakterze wystawionych prac omówił krótko jedynie prof. Adam Myjak, wnioskuję że powód zmiany terminu, musiał być zgoła inny.

Rozstrzygnięcie międzynarodowego konkursu na opracowanie koncepcji pomnika upamiętniającego ofiary katastrofy lotniczej, która miała miejsce pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 roku, ogłoszono w CRP, już 30 marca. Sąd konkursowy pod przewodnictwem prof. Adama Myjaka do realizacji wybrał projekt rzeźbiarza Andrzeja Sołygi i architekta Dariusza Śmiechowskiego. Na 400 m kwadratowych artyści zaprojektowali czarny mur o żałobnym cmentarnym charakterze,. Odgrodzi on miejsce katastrofy od drogi, w swym układzie czasoprzestrzennym mający symbolizować metafizykę śmierci być tłem dla różnorodnych emocji przybywających tam osób.

Według założeń projektantów przebieg muru jest zapisem kierunku ostatniej fazy przemieszczania się samolotu - ze wschodu na zachód. Stanowi granicę dzielącą przestrzeń na część sakralną (teren, na którym rozproszone były szczątki) oraz publiczną w obrębie, której znajdują się dwie prostopadłe do siebie drogi, a w tle ogrodzenie lotniska. Dochodząc do miejsca zetknięcia się dróg, na murze znajdują się inskrypcje ofiar katastrofy oraz godło. Tutaj zaprojektowano szeroką przerwę w murze. W jej świetle, w płaszczyźnie poziomej, na terenie sacrum, usytuowany jest plac. Jego czarna płaszczyzna, z delikatnym reliefem, jest miejscem kontemplacji, milczenia i ciszy. Ostatni fragment mury kończy się nagle. Zwycięską pracę nagrodzono kwotą 15 tysięcy euro. Nagrody 10 tysięcy euro i 5 tysięcy euro otrzymali także twórcy, których prace zajęły 2 i 3 miejsce.

Skład sądu konkursowego: Przewodniczący - prof. Adam Myjak, prof. Grzegorz Kowalski, prof. Marek Budzyński, Ewa Komorowska, prof. Jurij Pawłowicz Wołczek, Walerij Josifowicz Pierfiljew, Stefanie Amparo Weinmayr, Hartmut Stielow, Sekretarz - Mariusz Knorowski.